Na co może zachorować mój królik?

Dwie najgroźniejsze choroby zakaźne królików to myksomatoza i wirusowa krwotoczna choroba królików, zwana potocznie pomorem królików.

Trochę historii

Myksomatoza jest chorobą powodowaną przez wirus myksomatozy należący do rodziny Poxviridae. Choroba została odkryta i pierwszy raz opisana w 1896 roku w Urugwaju i została importowana do Australii w 1951 roku w celu ograniczenia rozwoju populacji królików. Następnie została nielegalnie przewieziona do Francji w 1952 roku i w ciągu kilku lat rozprzestrzeniła się na inne obszary Europy.
Czynnikiem etiologicznym pomoru królików jest wirus RHD (rabbit haemorrhagic disease) należący do rodziny Caliciviridae. Choroba po raz pierwszy pojawiła się w Chinach w latach 80-tych XX wieku i bardzo szybko objęła całą Azję i pozostałe kontynenty stając się najgroźniejszą i najbardziej śmiertelną chorobą królików.

Jak wyglądają objawy?

Przebieg pomoru królików może być bardzo różny. Może on przebiegać bardzo gwałtownie w postaci nagłej śmierci zwierzęcia bez żadnych objawów klinicznych mogących sugerować przyczynę. Choroba może mieć przebieg ostry, występuje on u królików powyżej 2 miesiąca życia. Objawy w tej postaci pojawiają się nagle i należą do nich: duszność, pienisty lub krwisty wypływ z nosa oraz objawy neurologiczne (w tym porażenia). Śmiertelność wynosi 90-100%, zwierzęta umierają w ciągu 2 dni od zakażenia. Możliwe jest również wystąpienie tzw. podostrej postaci, w której dochodzi do utraty apetytu, pojawia się silna duszność, niekiedy biegunka i katar. Króliki po przechorowaniu pozostają na całe życie nosicielami tej choroby i stanowią źródło zakażenia dla innych osobników.

Myksomatoza również przebiega w trzech postaciach. Postać nadostra podobnie jak w przypadku pomoru przebiega gwałtownie ze 100% śmiertelnością, a jedynym objawem może być zaczerwienienie spojówek. Choroba może mieć ostry przebieg, w czasie którego pojawia się gorączka oraz charakterystyczne obrzęki na głowie, powiekach, uszach, wargach, odbycie i genitaliach. Po kilku dniach dołącza się ropny wypływ z oczu i dochodzi do nadkażeń bakteryjnych, co prowadzi do rozwoju zapalenia płuc. Postępujące wychudzenie i wyniszczenie organizmu prowadzi do śmierci zwierzęcia w ciągu 7-14 dni. Opisuje się również postać przewlekłą tej choroby, w której również obserwujemy ww. obrzęki tkanki podskórnej, duszność i zapalenie płuc lecz dodatkowo występują porażenia. Śmiertelność wynosi 25-90%. Przy łagodnym przebiegu choroba kończy się wyzdrowieniem w wyniku nabycia odporności swoistej.

W jaki sposób mój królik może się zarazić?

Zarówno w przypadku wirusa myksomatozy jak i pomoru królików znaczącą rolę odgrywa rozprzestrzenianie się poprzez krwiopijne owady, szczególnie komary, muchy i pchły. Ponadto przenosi się przez kontakt bezpośredni z zakażonym zwierzęciem lub bezobjawowym nosicielem a także za pośrednictwem paszy i wody zanieczyszczonej odchodami chorych zwierząt.

Czy myksomatozę i pomór królików można leczyć?

Zarówno w przypadku pomoru królików jak i myksomatozy nie ma skutecznego leczenia przyczynowego. Niestety często, mimo wczesnego rozpoznania i intensywnej terapii nie udaje się uratować królików.

Jak mogę uchronić królika przed chorobami zakaźnymi?

Najskuteczniejszą metodą zapobiegania pomorowi i myksomatozie królików są profilaktyczne szczepienia. W tej chwili weszła na rynek nowa szczepionka Nobivac Myxo-RHD, która zawiera żywy osłabiony wirus myksomatozy z wektorem wirusa RHD szczep 009. Szczepionkę można stosować już od 5 tygodnia życia, gdy istnieje ryzyko zakażenia. W rutynowym szczepieniu podanie pierwszej dawki zalecane jest w 10 tygodniu życia. Szczepionka działa poprzez „uczenie” układu odpornościowego (naturalny system obronny organizmu), jak bronić się przed chorobą. Szczepionka zawiera osłabiony szczep wirusa myksomatozy, który został genetycznie zmodyfikowany, tak aby wytwarzać białko wirusa pomoru królików. Po podaniu szczepionki królikom układ odpornościowy rozpoznaje wirusy myksomatozy i RHD jako obcy materiał i wytwarza przeciwciała przeciwko nim. W przyszłości w razie ponownego zetknięcia się królika z którymkolwiek z tych wirusów, układ odpornościowy będzie w stanie szybciej wytworzyć odpowiedź. Pomoże to uchronić zwierzęta przed tymi chorobami. Szczepionka ta zapewnia odporność przeciwko obu chorobom naraz oraz wymaga szczepienia tylko raz w roku.

opracowała lek. wet. Ewa Rosińska

Bibliografia:
  • „Choroby królików, podstawy chowu i hodowli”, praca zbiorowa pod redakcją naukową Krzysztofa Kostro i Zdzisława Glinskiego, PWRiL Warszawa 2005
  • „Zwierzęta egzotyczne”, Mark A.Mitchell, Thomas N. Tully, Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2010
  • „BSAVA Manual of Exotic Pets”, Anna Meredith, Cathy Johnson-Delaney
  • http://www.ema.europa.eu/docs/pl_PL/document_library/EPAR_-_Summary_for_the_public/veterinary/002004/WC500112961.pdf